Treść artykułu

Najważniejsze daty

1951 r. – utworzenie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali

9 maja 1950 r. w ramach Planu Schumana przedstawiono propozycje utworzenia Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS), którą zatwierdzono traktatem paryskim 18 kwietnia 1951 r. Na mocy tego traktatu sześć państw założycielskich (Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Włochy i RFN) utworzyło wspólny rynek węgla i stali. Celem utworzenia EWWiS było zapewnienie pokoju i stworzenie możliwości współpracy między państwami po II wojnie światowej.

1957 r. – Traktat rzymski ustanawiający wspólny rynek

Na mocy traktatu rzymskiego, podpisanego 25 marca 1957 r. przez sześć państw założycielskich, utworzono Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG), opartą na szerokim wspólnym rynku dla towarów i usług. Konsekwencją tego było zniesienie ceł między państwami EWG w lipcu 1968 r. Wprowadzono również zasady wspólnej polityki w zakresie rolnictwa i handlu. 

1973 r. – Trzy kolejne państwa dołączają do Wspólnoty

Utworzenie EWG zachęciło do członkostwa inne kraje. Pierwsze rozszerzenie Wspólnoty do dziewięciu państw nastąpiło w 1973 r. Do EWG dołączyły: Dania, Irlandia i Wielka Brytania. W tym samym czasie wprowadzano nowe zasady polityki społecznej i ochrony środowiska, a w 1975 r. utworzono Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR).

1979 r. – Wybory do Parlamentu Europejskiego

Pierwsze powszechne i bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego odbyły się w czerwcu 1979 r. Był to zdecydowany krok naprzód dla integracji całej Wspólnoty Europejskiej. Obecnie wybory odbywają się co 5 lat.

1981 r. – Rozszerzenie Wspólnoty o kraje południa

Jako pierwsza do Wspólnoty dołączyła Grecja – w 1981 r., a następnie Hiszpania i Portugalia – w 1986 r. Rozszerzenie wspólnoty o kolejne państwa spowodowało konieczność wprowadzenia regionalnych programów pomocowych. 

1993 r. – Wspólny rynek europejski
Światowy kryzys gospodarczy, panujący na początku lat 80., przyniósł fale europesymizmu. Opublikowana przez Komisję Europejską pod przewodnictwem Jacques'a Delorsa „Biała Księga" zmieniła nastroje obywateli państw członkowskich. Zakładała wprowadzenie wewnętrznego rynku europejskiego do 1 stycznia 1993 r., a gwarantować to miał Jednolity Akt Europejski, który wszedł w życie 1 lipca 1987 r. 

1993 r. – Traktat z Maastricht. Ustanowienie Unii Europejskiej 

Potrzeba w pełni sprawnego wspólnego rynku po zawirowaniach politycznych w Europie wiązała się z wprowadzeniem wspólnej europejskiej waluty. Raport Jacques'a Delorsa przygotowany we współpracy z prezesami banków centralnych, zdefiniował cele unii walutowej i wskazał etapy jej osiągnięcia. Nowy traktat zastał przyjęty przez Radę Europejską w Maastricht i wszedł w życie 1 listopada 1993 r. Zakładał powstanie Unii Gospodarczej i Walutowej jako główny cel integracji europejskiej oraz definiował ścisłe kryteria do przyjęcia wspólnej waluty. Ustanowił powstanie Unii Europejskiej (UE), rozszerzając współpracę o nowe obszary, tj. politykę zagraniczną i bezpieczeństwo wewnętrzne.

1995 r. – kolejne poszerzenie Unii Europejskiej

Zmieniająca się sytuacja geopolityczna w Europie po upadku muru berlińskiego doprowadziła trzy kolejne kraje do przystąpienia do Unii Europejskiej. 1 stycznia 1995 r. dołączyły do niej: Austria, Finlandia i Szwecja. Równocześnie UE prowadziła prace nad stworzeniem systemu wspólnej europejskiej waluty, który miał ułatwić życie przedsiębiorcom, konsumentom i podróżnym. 

1999-2002 – Euro – wspólna waluta

W latach 1999 – 2002 zrealizowano najbardziej spektakularne osiągniecie UE – wprowadzono wspólną europejską walutę, euro. Do transakcji bezgotówkowych wprowadzono ją już w 1999 r. Natomiast same banknoty i monety pojawiły się trzy lata później w dwunastu krajach strefy euro: Austrii, Belgii, Finlandii, Francji, Niemczech, Grecji, Irlandii, Włoszech, Luksemburgu, Holandii, Portugalii i Hiszpanii. 

2004 r. – Największe poszerzenie Unii Europejskiej

Po rozszerzeniu UE do 15 członków rozpoczęto negocjacje i przygotowania do kolejnego powiększenia Wspólnoty. Negocjacje rozpoczęły się już w grudniu 1997 r. Rozszerzenie do 25 państw nastąpiło 1 maja 2004 r. Wówczas do UE dołączyło 10 z 12 kandydujących państw, w tym Polska. Dwa kolejne – Bułgaria i Rumunia – dołączyły 1 stycznia 2007 r. Chorwacja – 1 lipca 2013r.

2009 r. – Traktat lizboński. Umocnienie nadzoru nad polityką i gospodarką w UE

Aby rozszerzona UE mogła stawić czoło nowym wyzwaniom, należało opracować mniej skomplikowane i skuteczniejsze metody podejmowania wspólnych decyzji. Dlatego podpisano nowy traktat, nazywany lizbońskim lub reformującym, który wszedł w życie w 2009 r. Jego głównym celem było przekształcenie Unii w bardziej przejrzystą, efektywną i bardziej demokratyczną organizację. Traktat poprawił również przejrzystość samej strefy euro i zwiększył możliwość podejmowania przez nią autonomicznych decyzji.

2012 r. – Docelowa Unia Gospodarcza i Walutowa

Zaproponowana przez przewodniczącego Rady Europejskiej w sprawozdaniu z 26 czerwca 2012 r. http://www.consilium.europa.eu/pl/workarea/downloadAsset.aspx?id=17220 (we współpracy z przewodniczącymi Komisji Europejskiej, Eurogrupy i Europejskiego Banku Centralnego), wizja stabilnej i dobrze prosperującej unii gospodarczej i walutowej, oparta na czterech elementach składowych:

  • Zintegrowane ramy finansowe,
  • Zintegrowane ramy budżetowe,
  • Zintegrowane ramy polityki gospodarczej,
  • Legitymacja demokratyczna i odpowiedzialność.

Elementy te tworzą spójną i kompletną konstrukcję niezbędną do uzyskania długotrwałej stabilności i dobrobytu w unii gospodarczej i walutowej.


Źródła: opracowano na podstawie: